الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

528

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

و اما زيانكار شدن آنها به خاطر اين است كه بزرگترين سرمايه‌هاى خود را كه عقل و خرد و عمر گرانبها است در اين بازار بزرگ تجارت دنيا از دست داده و « جز حسرت و اندوه متاعى نخريدند » ! در اينجا اين سؤال مطرح مىشود كه مگر امكان دارد كه انبياى بزرگ الهى راه شرك پيش گيرند كه آيه فوق با اين لحن با آنها برخورد مىكند ؟ پاسخ اين سؤال روشن است : انبيا هرگز مشرك نخواهند شد ، هر چند قدرت و اختيار بر اين كار را دارند ، و معصوم بودن به معنى سلب قدرت و اختيار نيست بلكه بالا بودن سطح معرفت آنها و ارتباط مستقيم و مستمرشان با مبدأ وحى مانع از اين است كه آنها حتى در يك لحظه فكر شرك به خود راه دهند ، آيا طبيب هوشمند و حاذقى كه از تاثير يك ماده سمى بسيار خطرناك و كشنده به خوبى آگاه است هرگز ممكن است در حال اعتدال فكر خود را به آن آلوده سازد ؟ هدف اين است كه از اهميت خطر شرك به همگان گوشزد شود تا مردم بدانند وقتى خداوند با پيامبران بزرگش اينچنين سخن مىگويد تكليف ديگران روشن است ، و به تعبير ديگر : اين از قبيل ضرب المثل معروف عرب است « اياك اعنى و اسمعى يا جارة » : « منظورم تويى ولى اى همسايه تو بشنو ! » . همين معنى در حديثى از امام على بن موسى الرضا ع به هنگامى كه مامون سؤال از آياتى كرد نقل شده است كه امام فرمود : « منظور از اين گونه آيات امت است ، هر چند مخاطب رسول خدا مىباشد » ( 1 ) . در آيه بعد باز براى تاكيد بيشتر مىافزايد : « بلكه تنها خداوند را عبادت كن و از شكرگزاران باش » ( * ( بَلِ اللَّه فَاعْبُدْ وَكُنْ مِنَ الشَّاكِرِينَ ) * ) ( 2 ) .

--> ( 1 ) همان مدرك . ( 2 ) « فا » در « فاعبد » ممكن است زائده باشد كه در اين گونه موارد براى تاكيد است ، بعضى نيز گفته‌اند كه جمله جزاى شرط محذوفى است ، و در تقدير چنين است ان كنت عابدا فاعبد اللَّه ، سپس شرط حذف شده ، و مفعول بجاى آن مقدم داشته شده است .